NASA tham vọng xây trạm nghiên cứu trên Mặt trăng

Mục tiêu cuối cùng của dự án là xây dựng Trạm Artemis trên Mặt trăng trước năm 2030, một kế hoạch tham vọng có thể tiêu tốn hàng chục tỷ USD và cần được Chính phủ và Quốc hội Mỹ chấp thuận.
Ảnh minh họa
Ngày 7/12, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) công bố một báo cáo đầy tham vọng, nhấn mạnh các ưu tiên về khoa học của phi hành đoàn tham gia sứ mệnh Artemis III nhằm đưa con người lên Mặt trăng vào năm 2024.

Một trong các mục tiêu của Artemis III là mang về Trái đất tổng khối lượng 85 kg mẫu vật bề mặt và dưới bề mặt của Mặt trăng, nhiều hơn mức trung bình 64 kg mẫu vật mà sứ mệnh Apollo thu thập được trong giai đoạn 1969-1972.

Tiến sĩ Thomas Zurbuchen, thành viên Ban Quản lý Sứ mệnh Khoa học tại NASA, cho biết Mặt trăng chứa đựng những kiến thức khoa học quan trọng và các phi hành gia sẽ giúp loài người khám phá những bí ẩn này. Bản báo cáo trên vạch ra lộ trình NASA dự kiến thực hiện để khám phá Mặt trăng với sự tham gia của các nhà thám hiểm.

Theo lịch trình, sứ mệnh Artemis I được khởi động trước cuối năm 2021, bao gồm việc chạy thử hệ thống phóng không gian (SLS) và tàu vũ trụ không người lái Orion. Sứ mệnh Artemis II sẽ thực hiện chuyến bay thử, đưa một phi hành đoàn lên quỹ đạo vào năm 2023, nhưng không hạ cánh xuống Mặt trăng. Trong khi đó, Artemis III sẽ đưa các phi hành gia lên Mặt trăng vào năm 2024. Trong đoàn sẽ bao gồm một nữ phi hành gia và nếu sứ mệnh thành công đây sẽ là lần đầu tiên một nữ phi hành gia đặt chân lên Mặt trăng.

Báo cáo dài 188 trang cũng chỉ ra 7 mục tiêu khác của NASA trong sứ mệnh Artemis III, trong đó có việc tìm hiểu các quá trình tự nhiên trên hành tinh này. Các nhà thám hiểm sẽ có tối đa 6,5 ngày trên Mặt trăng. Báo cáo cũng sẽ là cơ sở để hoạch định các hoạt động trên bề mặt của Mặt trăng.

Giới chuyên gia hiện đang đề nghị thiết lập đường truyền dữ liệu và video thời gian thực, kết nối phi hành đoàn với một đội ngũ các nhà khoa học hỗ trợ từ Trái đất. Các chuyên gia cũng đề xuất phát triển các thiết bị khoa học nhẹ hơn và đa năng hơn. Ngoài ra, NASA cũng cần cân nhắc việc lắp đặt trước các thiết bị khoa học xung quanh bãi đáp của Artemis III, trong đó có kho chứa công cụ để phi hành đoàn sử dụng khi đặt chân lên Mặt trăng và một hoặc nhiều máy thăm dò phục vụ công tác theo dõi môi trường xung quanh.

Mục tiêu cuối cùng của dự án là xây dựng Trạm Artemis trên Mặt Trăng trước năm 2030, một kế hoạch tham vọng có thể tiêu tốn hàng chục tỷ USD và cần được Chính phủ và Quốc hội Mỹ chấp thuận.

Nguồn Chinhphu.vn

Nhà khoa học Việt đầu tiên nhận giải thưởng Noam Chomsky

PGS. Trần Xuân Bách, giảng viên Đại học Y Hà Nội là một trong 2 người được trao Giải thưởng Kết nối Toàn cầu Noam Chomsky về thành tựu trong nghiên cứu năm 2020. Đây cũng là lần đầu tiên một nhà khoa học của Việt Nam nhận được giải thưởng này.
PGS. Trần Xuân Bách
Buổi lễ trao giải Noam Chomsky năm 2020 được tổ chức tại trụ sở của Hiệp hội các nhà nghiên cứu hàn lâm liên quốc gia (STAR) tại Hoa Kỳ vào 7h tối 8/12 (tức 7h sáng ngày 9/12 ở Việt Nam).

Giải thưởng Noam Chomsky năm 2020 trao một Huân chương Sao Bắc Đẩu cho Thành tựu trọn đời, 2 giải thưởng Ngôi sao toả sáng về thành tựu trong nghiên cứu và 2 chứng nhận học giả Ngôi sao mới nổi.

Giải thưởng Ngôi sao toả sáng về thành tựu trong nghiên cứu công nhận những người có đóng góp xuyên quốc gia, có sức ảnh hưởng ở bất kỳ lĩnh vực nào. Đóng góp này có thể là bài báo được công bố trên tạp chí quốc tế, sách, chương sách hoặc các dạng thức cộng tác học thuật khác. PGS. Trần Xuân Bách vinh dự là một trong 2 học giả được trao Giải thưởng Noam Chomsky Ngôi sao tỏa sáng về thành tựu trong nghiên cứu 2020.

PGS. Trần Xuân Bách (sinh năm 1984) hiện là Phó Trưởng Bộ môn Kinh tế Y tế tại Đại học Y Hà Nội. Năm 2019, anh được bổ nhiệm Giáo sư (kiêm nhiệm) tại Đại học John Hopkins danh tiếng.

Cho tới nay, anh đã có nhiều công bố khoa học trên các tạp chí quốc tế uy tín, như The Lancet, Bulletin of the World Health Organization, JMIR, AIDS and Behaviors..., đồng thời tham gia phát triển nhiều mạng lưới nghiên cứu các vấn đề sức khỏe toàn cầu và chính sách kiểm soát bệnh tật.

Không chỉ có những thành tích cá nhân nổi bật, PGS. Trần Xuân Bách còn là một thành viên tích cực của các mạng lưới kết nối tri thức trong nước và thế giới.

Năm 2018, anh được bầu làm thành viên của Ban lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học trẻ toàn cầu (Global Young Academy), một mạng lưới kết nối các nhà khoa học trẻ nhằm giải quyết các vấn đề toàn cầu, khuyến khích, hỗ trợ người trẻ làm khoa học, đặc biệt là người trẻ đến từ các quốc gia đang phát triển.

Cũng trong năm 2018, anh đảm nhận vai trò Tổng thư ký của Mạng lưới trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu. Đây là mạng lưới kết nối, tạo cơ hội cho các trí thức trẻ Việt Nam trong và ngoài nước cùng chung tay đóng góp các sáng kiến phục vụ đất nước. Thông qua mạng lưới, hàng chục nhóm nghiên cứu đã được thành lập, hàng trăm đề xuất, sáng kiến đã được mạng lưới làm cầu nối đưa tới các nhà lãnh đạo quốc gia.

Giải thưởng Kết nối Toàn cầu Noam Chomsky được đặt tên theo học giả vĩ đại Noam Chomsky. GS. Noam Chomsky (sinh năm 1928) được coi là cha đẻ của ngôn ngữ học hiện đại và là một trong những tác giả được trích dẫn nhiều nhất còn sống. Ông là tác giả của hơn 100 cuốn sách về ngôn ngữ học, chính trị, chiến tranh, truyền thông đại chúng...

Ngoài ra, GS. Noam Chomsky còn được biết tới là một trong những trí thức tiêu biểu dấn thân phụng sự xã hội. Năm 1970, ông Noam Chomsky đã có chuyến đi thăm Việt Nam lần đầu tiên. Tại Hà Nội, ông đã cùng tham gia trò chuyện và thảo luận về các vấn đề khoa học với các nhà khoa học Việt Nam và được mời đứng giảng một buổi tại Đại học Bách khoa về các nghiên cứu ông đang thực hiện trong lĩnh vực ngôn ngữ học.

Trước những đóng góp học thuật và xã hội to lớn của Noam Chomsky, tháng 10/2020, TS. Mousumi Mukherjee (Trưởng đại diện Mạng lưới STAR tại Ấn Độ) đã ngỏ lời xin phép sử dụng tên ông để thành lập giải thưởng.

Giải thưởng này hướng tới việc tôn vinh sức mạnh của việc kết nối giữa con người, vinh danh những cá nhân có ảnh hưởng sâu sắc tới việc thúc đẩy dịch chuyển xã hội và dịch chuyển toàn cầu.

Nguồn Chinhphu.vn

Màn hình máy tính thông minh đầu tiên trên thế giới ra mắt tại Việt Nam

Samsung M5 và M7 là dòng màn hình hỗ trợ kết nối không dây, hoạt động mà không cần máy tính.

Samsung Việt Nam vừa giới thiệu loạmàn hình máy tính thông minh đầu tiên trên thế giới, khả năng kết nối nhiều thiết bị hoặc sử dụng độc lập với nền tảng Tizen.

Màn hình thông minh của Samsung gồm 2 dòng: M5 với độ phân giải Full HD (kích thước 27 inch, 32 inch) và M7 với độ phân giải 4K (kích thước 32 inch), tất cả trang bị loa stereo và HDR10.

Samsung ra mắt màn hình máy tính thông minh đầu tiên tại Việt Nam.

Về thiết kế, Samsung M5 và M7 có viền mỏng, kiểu dáng nhỏ gọn phù hợp cho nhiều không gian khác nhau. Ngoài cổng HDMI 2.0, màn hình còn hỗ trợ kết nối không dây với smartphone, tablet bằng tính năng Tap View, App Casting hoặc Apple AirPlay 2.

Với Tap View, người dùng có thể chạm thiết bị lên màn hình để phản chiếu nội dung đang hiển thị. App Casting là tính năng phát ảnh, video lên màn hình khi điện thoại đang bật ứng dụng khác. Người dùng iPhone, iPad và máy tính Mac cũng có thể kết nối không dây với màn hình bằng AirPlay 2.

Màn hình Samsung M5 và M7 còn trang bị DeX, biến smartphone hoặc tablet Galaxy thành bộ não máy tính, kết nối chuột và bàn phím để thay thế laptop khi cần thiết.

Để đáp ứng nhu cầu làm việc tại nhà, Samsung M5 và M7 hỗ trợ chạy ứng dụng Office 365 thông qua Wi-Fi để chỉnh sửa, xem và lưu tài liệu (lên đám mây) ngay trên màn hình. Thiết bị cũng có Remote Access để điều khiển máy tính từ xa.

Điểm nổi bật của Samsung M5 và M7 còn nằm ở nền tảng Tizen, tích hợp nhiều phần mềm giải trí thông qua kho ứng dụng mà không cần máy tính hay smartphone. Kèm theo màn hình là remote điều khiển, trợ lý ảo giọng nói Bixby và tương thích SmartThings.

 

Màn hình Samsung hỗ trợ nền tảng Tizen tương tự Smart TV.

Màn hình thông minh của Samsung còn trang bị công nghệ Adaptive Picture tự điều chỉnh độ sáng và nhiệt độ màu, chế độ giảm ánh sáng xanh để sử dụng trong không gian tối. Với game thủ, màn hình này còn có tính năng Ultrawide Game View, chuyển thành tỷ lệ 21:9 cho góc nhìn rộng hơn.

Về kết nối, màn hình Samsung M5 và M7 hỗ trợ HDMI 2.0, Wi-Fi 5, Bluetooth 4.2 và USB-A chuẩn 2.0. Riêng mẫu M7 có thêm cổng USB-C để kết nối thêm với máy tính, thiết bị âm thanh hoặc cấp nguồn (công suất tối đa 65 W).

 

Nguyễn Quang Huy (Sưu tầm)

10 xu hướng định hình ngành công nghệ năm 2021

Vật liệu bán dẫn thế hệ thứ ba, điện toán lượng tử hay giao tiếp người - máy qua não sẽ định hình ngành công nghệ thế giới 2021.

 Vật liệu bán dẫn thế hệ thứ ba

Các chuyên gia cho rằng các phương pháp xử lý phức tạp, thiếu công nghệ... là những nguyên nhân khiến vật liệu bán dẫn thế hệ thứ ba chưa được áp dụng trong đời sống thời gian qua. Tuy nhiên, với những tiến bộ gần đây, các vật liệu đã dần xuất hiện trên trạm gốc 5G, trung tâm dữ liệu và lưới điện siêu cao áp. Điều này đồng nghĩa rằng tốc độ Internet sắp tới sẽ cao hơn, các hệ thống điện tử cũng được tích hợp nhiều công nghệ hơn và kích thước nhỏ hơn.Các vật liệu bán dẫn như Gallium Nitride (GaN) hay Silicon Carbide (SiC) có ưu thế vượt trội trong việc sản xuất linh kiện điện tử, nhất là về khả năng chịu nhiệt, chống bức xạ, chịu được điện áp cao, cũng như công suất lớn và kích thước nhỏ gọn. Tuy nhiên, những ứng dụng về các vật liệu này còn hạn chế. Chẳng hạn, GaN chỉ xuất hiện trên các bộ sạc với kích thước nhỏ nhưng công suất lớn.

Điện toán lượng tử sẽ phổ biến

Cuối năm 2019, Google tuyên bố đạt được ưu thế lượng tử. Cuối năm 2020, Trung Quốc cũng cho biết đã đạt được kết quả tương tự. Trong 2021, giới khoa học dự đoán thế giới sẽ tập trung nhiều vào điện toán lượng tử.

Cụ thể, 2021 sẽ là năm mà các hệ thống máy tính lượng tử phát triển phổ biến. Mục tiêu cuối cùng là đưa điện toán lượng tử trở thành một công nghệ chính thống giúp đẩy nganh quá trình nghiên cứu cũng như giải quyết các vấn đề của nhân loại nhờ vào tốc độ đáng kinh ngạc. Chẳng hạn, máy tính lượng tử có khả năng giúp các nhà khoa học khám phá ra những phương pháp mới để điều trị những căn bệnh nan y, hoặc giúp các nhà sản xuất xe phát triển pin điện có thể chạy trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng.

Vật liệu dẻo trên thiết bị điện tử

Trước đây, các thiết bị điện tử chỉ có hình dạng nhất đinh, không thể uốn cong, gấp lại hoặc kéo dài. Tuy nhiên, nhờ những đột phá trong việc phát triển vật liệu dựa trên carbon, nhân loại đang tiến đến thời điểm các mạch điện có thể thay đổi hình dạng và kích thước khác nhau mà không bị hư hại. Những vật liệu như nano carbon và graphene đã được dùng để chế tạo các mạch tích hợp dẻo cho các thiết bị điện tử, máy móc.

Smartphone màn hình gập đang trở nên phổ biến là ví dụ điển hình cho sự phát triển của vật liệu điện tử dẻo. Trong năm nay, chất liệu này sẽ tiếp tục được ứng dụng sang các lĩnh vực khác, như quần áo điện tử, smartphone siêu bền...

AI chăm sóc sức khỏe

AI đã được ứng dụng cho các hoạt động y tế, như phân tích hình ảnh, quản lý hồ sơ hay thậm chí góp phần nghiên cứu vaccine. Tuy nhiên, với sức mạnh ngày càng vượt trội, AI sẽ được áp dụng cho các quy trình phức tạp hơn trong y tế, như phẫu thuật, sàng lọc thuốc, khám chữa bệnh tự động...

Giao tiếp giữa não người và máy tính

Việc liên kết bộ não con người với máy tính không phải là một ý tưởng mới. Nhưng vào năm 2021, công nghệ này sẽ phát triển mạnh nhất từ trước đến nay.

Giới khoa học dự đoán công nghệ mới sẽ cho phép não người giao tiếp trực tiếp với bất kỳ thiết bị máy móc nào. Mục tiêu cuối cùng là cho phép con người vượt qua giới hạn vật lý, sử dụng máy móc như một phần mở rộng của cơ thể. Một trong những ứng dụng của công nghệ này là giúp những bệnh nhân bất tỉnh hoặc hôn mê giao tiếp với người xung quanh thông qua cánh tay robot hoặc thiết bị phiên dịch.

Xử lý dữ liệu dựa trên AI

Dữ liệu được thu thập ngày càng nhiều đang khiến các doanh nghiệp và tổ chức cảm thấy khó khăn hơn trong việc lưu trữ và quản lý bằng các kỹ thuật xử lý truyền thống. Vấn đề này có thể được giải quyết trong năm 2021 nhờ AI.

Việc vận dụng AI sẽ đẩy nhanh quá trình phân loại và xử lý, lưu trữ dữ liệu, từ đó làm tăng đáng kể hiệu quả. Ngoài ra, công nghệ này sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí hơn so với hiện tại.

Điện toán đám mây thay đổi ngành công nghệ thông tin

Cách phát triển sản phẩm và dịch vụ của các doanh nghiệp bị đánh giá là kém linh hoạt, chậm chạp và quá trình R&D kéo dài. Nguyên nhân là do việc lưu trữ dữ liệu chủ yếu được thực hiện trên các hạ tầng truyền thống như máy chủ hoặc các giải pháp lưu trữ vật lý.

Trong năm 2021, các chuyên gia cho rằng sẽ có làn sóng doanh nghiệp chuyển sang các nền tảng đám mây, do các dịch vụ này ngày càng được cải thiện, nhiều tính năng mới, trong khi tốc độ mạng Internet cũng đã nhanh hơn rất nhiều so với trước. Việc đưa mọi thứ lên "đám mây" cũng giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí về máy chủ và các thiết bị lưu trữ vật lý, trong khi nhân viên cũng chủ động hơn khi làm việc từ xa.

Công nghệ thúc đẩy nông nghiệp 

Internet of Things (IoT), 5G, điện toán đám mây và AI được sẽ là các công nghệ hỗ trợ mạnh mẽ cho nông nghiệp năm 2021. Nhờ các công nghệ này, nông dân có thể lập kế hoạch cũng như kiểm soát chất lượng đất, quy trình chăm sóc cây cối, bón phân, tưới nước... từ đó tăng năng suất và giảm chi phí.

AI cho công nghiệp 

Covid-19 đã buộc nhiều ngành công nghiệp phải thích ứng với công nghệ và cơ sở hạ tầng mới để cải thiện sản xuất và duy trì hoạt động. Trong 2020 và 2021, các doanh nghiệp sẽ vận dụng AI để tăng cường sản xuất, giảm nhân công, khắc phục sự cố tự động. Xu hướng này sẽ xuất hiện trên các ngành có hệ thống công nghệ thông tin đã hoàn thiện, như ngành ôtô, điện tử tiêu dùng, xây dựng và hóa chất.

Thành phố thông minh được ưu tiên

Khi đại dịch Covid-19 xảy ra, nhiều thành phố trên thế giới phải vật lộn với việc kiểm soát người dân, nhất là việc cố gắng phân bổ nguồn lực và nhân lực một cách hiệu quả để ngăn chặn dịch bệnh lây lan. Vấn đề này có thể được giải quyết với thành phố thông minh.

Cụ thể, năm 2021, nhiều thành phố trên thế giới sẽ bắt đầu hướng tới khái niệm trung tâm vận hành thông minh, tức là các trung tâm được hỗ trợ bởi AI, 5G, Big Data và IoT để có thể quản lý và phân bổ hiệu quả các nguồn lực của thành phố tốt hơn nhiều so với con người. Dựa trên các công nghệ này, việc phát hiện và nhắc nhở giãn cách xã hội, kiểm soát tắc đường, điều phối giao thông hay thậm chí là kiểm soát tội phạm cũng hiệu quả hơn.

Theo Mashable

Đề xuất mô hình tổ chức hệ thống cấp cứu trước bệnh viện

Bộ Y tế đang dự thảo Thông tư quy định về tổ chức và hoạt động cấp cứu trước bệnh viện. Trong đó đề xuất mô hình tổ chức hệ thống cấp cứu trước bệnh viện.
Ảnh minh họa

Dự thảo nêu rõ, hoạt động cấp cứu trước bệnh viện được thực hiện trên nguyên tắc: Bảo đảm nhanh chóng, kịp thời và hiệu quả hoạt động cấp cứu để cấp cứu và vận chuyển kịp thời người bệnh đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh gần nhất. Tuân thủ đúng chuyên môn kỹ thuật y tế trong cấp cứu trước bệnh viện. Bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có trách nhiệm trong việc cấp cứu người bệnh.

Theo dự thảo, tại tuyến tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thành lập Trung tâm cấp cứu trước bệnh viện (115). Trung tâm này là đơn vị sự nghiệp có thu, trực thuộc Sở Y tế.

Đối với các địa phương có điều kiện, có thể xây dựng Trung Tâm cấp cứu 115 với 4 yếu tố trong một tổ chức thống nhất gồm: Bệnh viện 115; Trung tâm điều phối cấp cứu; Trung tâm đào tạo cấp cứu trước bệnh viện; Mạng lưới các trạm cấp cứu khu vực.

Đối với các địa phương chưa có điều kiện thành lập Trung tâm cấp cứu 115, trước mắt thành lập tổ Cấp cứu 115 thuộc bệnh viện Đa khoa tỉnh. Các tổ cấp cứu 155 này phải bố trí nhân lực, trang thiết bị đảm bảo trực độc lập với khoa cấp cứu, không làm ảnh hưởng đến hoạt động của khoa cấp cứu khi tổ cấp cứu 115 đi làm nhiệm vụ.

Bệnh viện tuyến quận, huyện, phải thành lập tổ chức Cấp cứu trước bệnh viện (tổ cấp cứu 115) đặt dưới sự điều phối của Trung tâm cấp cứu 115 tuyến tỉnh.

Tổ chức hoạt động của Trung tâm cấp cứu 115

Theo dự thảo, Bộ phận điều hành cấp cứu có nhiệm vụ: 1. Tiếp nhận yêu cầu cấp cứu người bệnh qua số điện thoại 115; 2. Người nhận thông tin phải ghi vào sổ đầy đủ các thông tin: thời gian, địa điểm yêu cầu cấp cứu, số lượng, tình trạng người bệnh, số điện thoại của người gọi cấp cứu; 3. Điều động kíp cấp cứu đi làm nhiệm vụ, phối hợp chặt chẽ với tổ cấp cứu ngoài bệnh viện của các bệnh viên khác trong khu vực khi cần thiết; 4. Hướng dẫn, tư vấn cho gia đình người bệnh cách sơ cứu, chăm sóc cho người bệnh trong thời gian chờ xe cấp cứu đến; 5. Nghiên cứu triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong điều phối cấp cứu; 6. Hợp tác quốc tế, nghiên cứu khoa học, đào tạo về điều phối cấp cứu; 7. Duy trì kết nối thông tin giữa kíp cấp cứu 115, người bệnh, người nhà người bệnh, các cơ sở y tế và các lực lượng chức năng đảm bảo phối hợp tốt trong quá trình cấp cứu người bệnh ngoài bệnh viện.

Kíp cấp cứu: Mỗi kíp gồm 01 bác sĩ (hoặc 01 y sĩ hoặc 01 kỹ thuật cấp cứu ngoại viện Paramedic), 01 đến 02 điều dưỡng, 01 người điều khiển phương tiện vận chuyển cấp cứu.

Kíp cấp cứu 115 có trách nhiệm lựa chọn cơ sở y tế gần nhất phù hợp với tình trạng của người bệnh để vận chuyển tới, liên hệ trước với cơ sở y tế đó để chuẩn bị tiếp nhận cấp cứu; tiếp tục các biện pháp cấp cứu và điều trị người bệnh trong suốt thời gian vận chuyển người bệnh...

Các cơ sở khám chữa bệnh tuyệt đối không được từ chối, đùn đẩy người bệnh khi cấp cứu 115 chuyển đến, phải khẩn trương tiếp nhận người bệnh.

Nguồn VPG